چارسوق لارستان: برای دیدن یکی از نمونههای متفاوت معماری آبی در لارستان، باید به بافت تاریخی شهر قدیم و محله «دم گاله» رفت. در این بخش از شهر، آبانباری قرار دارد که در مقایسه با بیشتر برکههای مدور منطقه، فرم متفاوتی دارد و مخزن آن به صورت زیرزمینی و با هندسهای چلیپایی شکل گرفته است.
چهارجهته بودن این آبانبار و کشیدگی بیشتر بازوهای آن، از ویژگیهایی است که آن را از دیگر آبانبارهای چهاربرکهای شناختهشده در لارستان و حتی نمونههای مشابه در شهرهای همجوار متمایز میکند. به نظر میرسد نمونههایی از این نوع آبانبار در دیگر نقاط لارستان و منطقه نیز وجود داشته باشد، اما این بنا از نظر فرم و تناسب بازوها، ویژگی متفاوتتری دارد؛ موضوعی که در عکسهای هوایی، روشنتر دیده میشود.این آبانبار با مصالح بومی مانند سنگ، گچ و ساروج ساخته شده و در انتهای هر یک از چهار جهت، دهنهای با پلههایی ملایم دیده میشود که به سطح آب میرسد. قرارگیری ورودیها در چهار سمت، علاوه بر سهولت دسترسی اهالی، به جریان طبیعی هوا در فضای زیرزمینی نیز کمک میکرده است.
سقف مخزن و بازوها تقریباً همسطح زمین اجرا شده تا تماس کمتری با تابش مستقیم آفتاب داشته باشد. این بنا همچنان بخشی از تأمین آب محله را بر عهده دارد و مورد استفاده قرار میگیرد، هرچند نبود تابلو یا معرفی در محل باعث شده بسیاری از بازدیدکنندگان با ویژگیهای خاص آن آشنایی کافی نداشته باشند.
اگر به آبانبارها، اشکال هندسی، کاربردهای مختلف و همچنین پراکندگی این سازهها در لارستان و سراسر جنوب استان فارس علاقهمند هستید، میتوانید در کنار مقالات علمی موجود، کتاب «دانشنامه آثار تاریخی لارستان کهن» اثر صمد کامجو را مطالعه نمایید. فارغ از معماری و زیبایی این آبانبار، آنچه به آن ارزش دوچندان میبخشد، تاریخ و خاطراتی است که اهالی این محله و مردم لار با این بنا و نمونههای مشابه آن داشتهاند.
دیدگاه خود را بنویسید